बालविवाह रोखण्यासाठी महाराष्ट्रात नवा नियम लागू होणार; लग्नपत्रिकेवर वधू-वराची जन्मतारीख छापणे होणार बंधनकारक?

मुंबई

महाराष्ट्रातील बालविवाहाच्या प्रथेला पूर्णपणे आळा घालण्यासाठी राज्य सरकार एका अत्यंत महत्त्वाच्या आणि अनोख्या नियमावर विचार करत आहे. या नव्या नियमानुसार आता लग्नाच्या निमंत्रण पत्रिकांवर म्हणजेच लग्नपत्रिकेवर वधू आणि वर या दोघांचीही जन्मतारीख छापणे बंधनकारक केले जाऊ शकते. राज्याच्या महिला व बालविकास मंत्री आदिती तटकरे यांनी विधानसभेत ही माहिती दिली. भाजप आमदार अतुल भातखळकर यांनी विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना त्यांनी सांगितले की, पुढील पाच वर्षांत राज्यातील बालविवाहाचे प्रमाण १० टक्क्यांपेक्षा खाली आणण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.

या मोहिमेसाठी महाराष्ट्र सरकार राजस्थान मॉडेलचा सखोल अभ्यास करत आहे. राजस्थानमध्ये लग्नपत्रिकांवर जन्मतिथी टाकण्याची पद्धत आधीपासूनच लागू असून, तिथल्या व्यवस्थेचा अभ्यास करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने त्यांना पत्र लिहिले आहे. ग्रामीण विकास विभाग आणि विधी व न्याय विभागाशी चर्चा करून या नियमाच्या व्यवहार्यतेवर अंतिम निर्णय घेतला जाईल. शासकीय आकडेवारीनुसार, २०१९-२१ मधील सर्वेक्षणात महाराष्ट्रातील बालविवाहाचे प्रमाण २१.९ टक्के होते, जे २०२३-२४ मध्ये घटून १९.६ टक्क्यांवर आले आहे, तर राष्ट्रीय सरासरी २०.१ टक्के आहे. तसेच २०२५-२६ या वर्षात आतापर्यंत राज्यामध्ये एकूण १,४३४ बालविवाह यशस्वीपणे रोखण्यात आले असून या प्रकरणी १३६ एफआयआर दाखल करण्यात आले आहेत.